Κοκκινωπές κηλίδες, νιφάδες που ξεφλουδίζουν και επίμονος κνησμός. Η δυσάρεστη δερματική ασθένεια που ονομάζεται σμηγματόρροια επηρεάζει έως και το 5% του πληθυσμού. Η σμηγματόρροια είναι μια χρόνια ασθένεια και δεν υπάρχει ικανοποιητική απάντηση για να απαλλαγείτε από αυτήν μια για πάντα. Μπορείτε όμως να καταστείλετε σε μεγάλο βαθμό τα συμπτώματά της. Δείτε τι λειτουργεί για τη σμηγματόρροια.
Τι είναι η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
Η σμηγματόρροια ή σμηγματορροϊκή δερματίτιδα (dermatitis seborrhoica) είναι μια χρόνια δερματοπάθεια που μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε ηλικία – από τη βρεφική έως την ενήλικη ζωή. Η σμηγματόρροια προκαλείται από έναν ζυμομύκητα του γένους Malassezia. Βρίσκεται συνήθως στο δέρμα και τρέφεται με το σμήγμα του δέρματος. Όταν ο ζυμομύκητας υπεραναπτύσσεται, προκαλείται φλεγμονή στο δέρμα κι αυτό αντιδρά σχηματίζοντας πιο γρήγορα νέα κύτταρα στο ανώτερο στρώμα του δέρματος. Και στη συνέχεια τα νεκρά κύτταρα προκαλούν τα τυπικά συμπτώματα της σμηγματόρροιας – πιτυρίδα, κρούστες και νιφάδες στο δέρμα.
Πώς να αναγνωρίσετε τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
Η σμηγματόρροια εμφανίζεται συνήθως σε περιοχές όπου υπάρχει μεγάλος αριθμός σμηγματογόνων αδένων – στο τριχωτό της κεφαλής, στο στήθος και στο πρόσωπο στην περιοχή πάνω από τα φρύδια ή γύρω από τη μύτη. Τα συμπτώματα της σμηγματόρροιας περιλαμβάνουν κοκκινωπές κηλίδες και ξεφλούδισμα του δέρματος με κίτρινες-καφέ νιφάδες. Το δέρμα ερεθίζεται εύκολα και έχει φαγούρα.
Η σμηγματόρροια δεν είναι εύκολο να διαγνωστεί, καθώς μπορεί εύκολα να συγχέεται με την ψωρίαση, το ατοπικό έκζεμα στα παιδιά ή μια αλλεργική αντίδραση. Εάν δεν είστε σίγουροι, επισκεφθείτε έναν έμπειρο δερματολόγο, ο οποίος θα κάνει ακριβή διάγνωση και θα σας συστήσει την κατάλληλη φροντίδα για το δέρμα.
Σμηγματορροϊκή δερματίτιδα στα μωρά ή «νινίδα»
Η βρεφική σμηγματόρροια εκδηλώνεται σαν κρούστα γάλακτος, που αναφέρεται και ως «νινίδα». Αρχικά, οι νιφάδες εμφανίζονται συνήθως στην κορυφή του κεφαλιού, ενώ αργότερα σχηματίζονται κίτρινες-καφέ νιφάδες που συχνά εξαπλώνονται και σε άλλες περιοχές, όπως στα αυτιά, τα φρύδια, το στήθος ή την περιοχή της πάνας.
Τι επιδεινώνει τα συμπτώματα της σμηγματορροϊκής δερματίτιδας
Δεν υπάρχει μία μόνο συγκεκριμένη αιτία της σμηγματόρροιας. Ωστόσο, υπάρχουν αρκετοί παράγοντες κινδύνου που επιδεινώνουν τα συμπτώματα της σμηγματορροϊκής δερματίτιδας. Οι πιο συνηθισμένοι περιλαμβάνουν:
- συναισθηματικό στρες, υπερβολικός φόρτος εργασίας και κόπωση,
- τάση για λιπαρό τριχωτό της κεφαλής,
- περίσσεια ανδρικών ορμονών,
- εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα,
- υπερανάπτυξη των ζυμομυκήτων που βρίσκονται συνήθως στο δέρμα και αυξημένη ευαισθησία στις επιδράσεις τους,
- ξηρός και κρύος καιρός,
- έλλειψη βιταμινών της ομάδας Β,
- γενετικές προδιαθέσεις,
- λήψη ορισμένων φαρμάκων,
- χρήση ακατάλληλων καλλυντικών προϊόντων (π.χ. που περιέχουν οινόπνευμα ή έλαια),
- ανθυγιεινός τρόπος ζωής.
Σαμπουάν για τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
Τί είναι αποτελεσματικό για τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
Αν και η σμηγματόρροια είναι μια χρόνια ασθένεια και η μάχη με τις νιφάδες είναι ένα ζήτημα που απασχολεί καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, ακολουθώντας ορισμένες αρχές και χρησιμοποιώντας τα κατάλληλα προϊόντα για τη σμηγματόρροια, μπορείτε να μειώσετε σημαντικά τα συμπτώματά της. Η καταλληλότερη θεραπεία για τη σμηγματόρροια συνιστάται πάντα από το γιατρό σας.
Ιατρική θεραπεία για τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
Για σοβαρές εκδηλώσεις σμηγματόρροιας, ο γιατρός συνήθως συνταγογραφεί φάρμακα με κορτικοστεροειδή, τα οποία καταστέλλουν τη φλεγμονή και έτσι επιτρέπουν στο δέρμα να αναγεννηθεί ταχύτερα. Χρησιμοποιείτε τα κορτικοστεροειδή σκευάσματα μόνο τοπικά στις προσβεβλημένες περιοχές και ποτέ μετά την ημερομηνία λήξης. Λάβετε επίσης υπόψη σας ότι τα κορτικοστεροειδή μπορούν να προκαλέσουν διάφορες παρενέργειες, όπως εξασθένηση του δέρματος, οπότε είναι απαραίτητο να περιοριστεί η χρήση τους μόνο στο απαραίτητο χρονικό διάστημα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο δερματολόγος συνταγογραφεί αντιμυκητιασικά φάρμακα (όπως η μικοναζόλη, η κετοκοναζόλη και το ciclopirox), τα οποία δρουν κατά των ζυμομυκήτων, ή αντιβιοτικά, και μαζί με αυτά συστήνει τη λήψη σιδήρου, ψευδάργυρου και συμπλέγματος Β.
Καλλυντικά προϊόντα για τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
Είτε έχετε να κάνετε με σμηγματόρροια στα μαλλιά, στο πρόσωπο ή στο δέρμα του σώματος, επιλέξτε δερμοκαλλυντικά σχεδιασμένα για πολύ ευαίσθητη ή αλλεργική επιδερμίδα, όμως ιδανικά επιλέξτε ειδικά καλλυντικά για τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα. Ποιες προϋποθέσεις θα πρέπει να τηρούν;
- Επιλέξτε προϊόντα με κολλαγόνο, χωρίς άρωμα, οινόπνευμα ή δυνητικά ερεθιστικές ουσίες.
- Επιλέξτε σαμπουάν, αλοιφές και κρέμες για τη σμηγματόρροια που περιέχουν αντιμικροβιακά συστατικά όπως σαλικυλικό οξύ, θείο, σελήνιο, πίσσα ή ψευδάργυρο. Αυτά θα βοηθήσουν στην ανακούφιση των οξέων συμπτωμάτων της σμηγματόρροιας και θα ελαχιστοποιήσουν την πιθανότητα επανεμφάνισής τους μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας.
- Εάν έχετε σμηγματόρροια στα μαλλιά σας, χρησιμοποιήστε σαμπουάν με σύσταση τζελ που δεν προκαλούν λιπαρότητα στο τριχωτό της κεφαλής. Τα ειδικά σαμπουάν για τη σμηγματόρροια είναι καλύτερα, καθώς εξουδετερώνουν την υπερβολική εξάπλωση του ζυμομύκητα και την επιδείνωση της φλεγμονής.
- Από καιρό σε καιρό μπορείτε να αλλάζετε τα σαμπουάν ή τις αλοιφές για τη σμηγματόρροια, επειδή μετά από κάποιο χρονικό διάστημα μπορεί να αισθάνεστε ότι χάνουν την αποτελεσματικότητά τους.
- Αν αντιμετωπίζετε λιπαρή πιτυρίδα στα μαλλιά σας, δοκιμάστε σαμπουάν που περιέχουν έλαιο κάνναβης, το οποίο απορροφάται καλά και δεν αφήνει το δέρμα σας λιπαρό.
- Μην χρησιμοποιείτε συμβατικό σαπούνι για να πλύνετε το πρόσωπο και το δέρμα σας, καθώς μπορεί να ερεθίσει το δέρμα. Δοκιμάστε τα λεγόμενα syndet – δηλ. καθαριστικά χωρίς σαπούνι. Μπορείτε επίσης ανά διαστήματα να καθαρίζετε την επιδερμίδα σας με ένα απαλό μικκυλιακό νερό σχεδιασμένο για ευαίσθητες επιδερμίδες.
- Για τη σωστή επίδραση όλων των προϊόντων, διαβάζετε πάντα προσεκτικά τις οδηγίες χρήσης. Για παράδειγμα, ορισμένα σαμπουάν για τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα μπορεί να μην είναι κατάλληλα για μακροχρόνια χρήση ή να έχουν μεγαλύτερη συνιστώμενη διάρκεια δράσης.
Περισσότερες συμβουλές για το τι βοηθάει στη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
- Τρώτε υγιεινά. Επιλέγετε τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνες και μέταλλα, όπως ψευδάργυρο, σελήνιο, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, αλλά και μέγα-3 λιπαρά οξέα και προβιοτικά, τα οποία μπορείτε επίσης να προσθέσετε στη διατροφή σας με συμπληρώματα. Οι εκδηλώσεις της σμηγματόρροιας μπορούν να βελτιωθούν με τον αποκλεισμό των γλυκών και των λιπαρών τροφών καθώς και του ζωικού λίπους από τη διατροφή.
- Διατηρήστε μια τακτική προσωπική υγιεινή χρησιμοποιώντας ήπια, μη λιπαρά, ουδέτερα ή ελαφρώς όξινα τζελ καθαρισμού και σαμπουάν για τη σμηγματόρροια.
- Φορέστε ρούχα που είναι κατασκευασμένα από φυσικά υλικά και που αναπνέουν, όπως από μπαμπού, βαμβάκι ή κάνναβη.
- Περιορίστε το άγχος, το οποίο μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα της σμηγματόρροιας, κοιμηθείτε αρκετά και χαλαρώστε.
Τί βοηθάει με τη «νινίδα» στα μωρά
Πώς να θεραπεύσετε τη σμηγματόρροια στα βρέφη
Ιδανικά, συμβουλευτείτε τον παιδίατρό σας σχετικά με τη σωστή διαδικασία. Δεν χρησιμοποιούνται τα ίδια προϊόντα για τη σμηγματόρροια στα παιδιά και στους ενήλικες. Ποιες αρχές πρέπει να ακολουθούνται;
- Χρησιμοποιείτε μόνο ήπια βρεφικά προϊόντα χωρίς άρωμα. Πλύντε τα μαλλιά με ένα απαλό σαμπουάν για τη «νινίδα» στα μαλλιά.
- Μην τρίβετε με δύναμη τις νιφάδες στα μαλλιά, κάντε απαλό μασάζ στο τριχωτό της κεφαλής με ένα σφουγγαράκι και χτενίστε προσεκτικά τις ήδη ξεφλουδισμένες νιφάδες με μια χτένα για τη «νινίδα».
- Για να καταπραΰνετε το τριχωτό της κεφαλής και να ανακουφίσετε από τον κνησμό, χρησιμοποιήστε ειδικές λοσιόν και κρέμες για τη «νινίδα» που μειώνουν την ερυθρότητα και διευκολύνουν το χτένισμα των νιφάδων από το τριχωτό της κεφαλής.
Η σμηγματόρροια στα μωρά συχνά επουλώνεται αβίαστα μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες με καθημερινή υγιεινή, θεραπεία των προσβεβλημένων περιοχών και κατάλληλες διατροφικές προσαρμογές. Επιμείνετε λοιπόν στις προσπάθειές σας.