Κορυφαία οδοντιατρική φροντίδα ανά ηλικία: από τα πρώτα δόντια έως την ενηλικίωση

Ανεξάρτητα από την ηλικία, η οδοντιατρική φροντίδα έχει έναν κοινό βασικό στόχο – την απομάκρυνση της μικροβιακής επίστρωσης, της λεγόμενης πλάκας, από την επιφάνεια των δοντιών χρησιμοποιώντας τις ίνες μιας οδοντόβουρτσας. Σύμφωνα με τους οδοντιάτρους, ένα καλά καθαρισμένο δόντι απλά δεν μπορεί να νοσήσει. Από την άλλη πλευρά, όμως, κάθε ηλικία φέρνει μαζί της ορισμένες ιδιαιτερότητες στη στοματική φροντίδα. Πώς να φροντίζουμε τα δόντια των παιδιών και πώς τα δικά μας ώστε να τα διατηρήσουμε υγιή; Αυτό ζητήσαμε ευθέως από τους οδοντιάτρους.

Το καθημερινό βούρτσισμα ξεκινάει από τη στιγμή που βγαίνει το πρώτο δόντι

Για τα μωρά, τα νήπια και τα παιδιά προσχολικής ηλικίας, οι γονείς είναι οι αποκλειστικοί υπεύθυνοι για τον καλό καθαρισμό των δοντιών τους. Για ορισμένα μωρά, η ανάπτυξη των πρώτων δοντιών ξεκινά ακόμη και από τον τέταρτο μήνα. «Συνιστάται, λοιπόν, ο τακτικός έλεγχος του στόματος του μωρού και από τη στιγμή που εμφανίζεται το πρώτο δόντι, οι γονείς θα πρέπει να αρχίσουν να το καθαρίζουν τακτικά», λέει η οδοντίατρος Νίκολα Τσελερίνοβα (Nikola Celerýnová) από την κλινική Usmile.

Για τον καθαρισμό των πρώτων δοντιών, καλό είναι να επιλέγετε κυρίως μονοθύσανες οδοντόβουρτσες ή μαλακές οδοντόβουρτσες. Θα πρέπει να βουρτσίζετε τα δόντια του μωρού σας το πρωί και το βράδυ μετά τα γεύματα ή ιδανικά μετά το βραδινό γάλα. «Οποιαδήποτε ζάχαρη, συμπεριλαμβανομένης της ζάχαρης στο γάλα φόρμουλας, προάγει τη φθορά των δοντιών, επειδή αποτελεί τροφή για τα καριογόνα βακτήρια», εξηγεί ο οδοντίατρος Τόμας Ζάμπονικ (Tomáš Zábojník) από την οδοντιατρική κλινική Bulovka Dental Clinic.

Οι γιατροί λένε ότι δεν χρειάζεται να χρησιμοποιούμε οδοντόκρεμα για τον καθαρισμό των πρώτων δοντιών. Ωστόσο, αν έχετε την αίσθηση ότι η οδοντόκρεμα αρέσει στο παιδί σας και χάρη σε αυτήν, καθαρίζει τα δόντια του πιο εύκολα, τότε θα πρέπει οπωσδήποτε να χρησιμοποιήσετε μια μικρή ποσότητα. Ωστόσο, επιλέγετε πάντα οδοντόκρεμα για παιδιά ηλικίας 0 έως 6 ετών.

Πώς να φροντίζετε τα δόντια των νηπίων και των παιδιών προσχολικής ηλικίας

Γύρω στην ηλικία των τριών ετών, θα πρέπει να αρχίσετε να φροντίζετε τα δόντια των μικρών σας παιδιών με μεσοδόντια βουρτσάκια ή οδοντικό νήμα. Ο ευκολότερος τρόπος για να καθαρίζετε τα μεσοδόντια διαστήματα στα μικρά παιδιά είναι να χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα, το λεγόμενο σπαθί. Δεν χρειάζεται όμως να το χρησιμοποιείτε ανάμεσα σε όλα τα δόντια που έχουν ήδη αναπτυχθεί στα παιδιά. Αρκεί να καθαρίζετε τα μεσοδόντια διαστήματα στα σημεία που εφάπτονται οι γομφίοι μία φορά την ημέρα. 

Σύμφωνα με τους οδοντιάτρους, μια από τις πιο κοινές αιτίες φθοράς των δοντιών στα μικρά παιδιά είναι επειδή οι γονείς δεν καθαρίζουν σωστά ή και καθόλου τα μεσοδόντια διαστήματα. Αν τα παιδιά σας δεν συνεργάζονται μαζί σας κατά τον καθαρισμό των δοντιών τους, μην αποθαρρύνεστε και προσπαθήστε να τα βουρτσίζετε τακτικά, ακόμη κι αν χρειάζεται να «πολεμάτε» μαζί τους. «Είναι πολύ καλύτερο από το να πρέπει να θεραπεύουμε τα κατεστραμμένα δόντια των μικρών παιδιών με γενική αναισθησία, κάτι που είναι οικονομικά και ψυχολογικά πολύ απαιτητικό για τους γονείς», προειδοποιεί ο οδοντίατρος Τόμας Ζάμπονικ (Tomáš Zábojník). 

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα παιδιά πρέπει να αναπτύξουν από πολύ μικρή ηλικία μια τακτική συνήθεια καθαρισμού των δοντιών τους, η οποία θα τα συνοδεύει μέχρι την ενηλικίωση. Γύρω στην ηλικία των έξι ετών, θα πρέπει λοιπόν να πάτε τα παιδιά σας για πρώτη φορά σε έναν οδοντίατρο για να τους δείξει πώς να φροντίζουν τα δόντια τους. Για παιδιά αυτής της ηλικίας και άνω, περίπου οκτώ ετών, μπορείτε να τους αναθέσετε κάποια ευθύνη για το βούρτσισμα των δοντιών τους, ώστε να μάθουν να είναι ανεξάρτητα. Ωστόσο, εξακολουθεί να είναι δική σας ευθύνη, ως γονιός, ο καθημερινός έλεγχος της κατάστασης των δοντιών τους και, πάνω απ’ όλα, ο σχολαστικός καθαρισμός τους. 

Τα παιδιά μεγαλύτερης σχολικής ηλικίας φροντίζουν ήδη μόνα τους τα δόντια τους

Περίπου στην ηλικία των δέκα ετών και άνω, δεν θα πρέπει πλέον να βουρτσίζετε τα δόντια του παιδιού σας, αλλά σίγουρα είναι καλή ιδέα να συνεχίσετε να ελέγχετε τακτικά την κατάσταση των δοντιών τους. Εάν φορούν σιδεράκια, είναι σημαντικό να επιτηρείτε ακόμη πιο αυστηρά την οδοντική τους υγιεινή και να φροντίζετε ώστε να βουρτσίζουν τα δόντια τους ιδανικά μετά από κάθε γεύμα. 

Ποιες είναι οι παγίδες που σχετίζονται με την οδοντιατρική φροντίδα στην ενήλικη ζωή

Αν δεν είστε πια έφηβος, θυμηθείτε ότι οι οδοντιατρικές θεραπείες δεν είναι φθηνές και γι’ αυτό είναι προτιμότερο να επενδύσετε όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο και προσπάθεια στην πρόληψη. Μην υποτιμάτε, λοιπόν, τις τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο, ο οποίος, εκτός από τη σχολαστική απομάκρυνση της πέτρας, μπορεί να σας υποδείξει πώς πρέπει να καθαρίζετε τα δόντια σας. 

«Για καθένα πελάτη μπορεί να είναι κατάλληλη και διαφορετική τεχνική καθαρισμού, ωστόσο ο στόχος παραμένει ο ίδιος – η απομάκρυνση της πλάκας. Για το σκοπό αυτό μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε χειροκίνητες είτε sonic οδοντόβουρτσες. Εξαρτάται από το τι ταιριάζει στον καθένα», εξηγεί η οδοντίατρος Νίκολα Τσελερίνοβα (Nikola Celerýnová) και προσθέτει ότι η ποιότητα του σωστού καθαρισμού μπορεί επίσης να ελεγχθεί με τον λεγόμενο ανιχνευτή πλάκας, ο οποίος επισημαίνει με χρώμα την παλιά και μη καθαρισμένη πλάκα.

Όσον αφορά τις οδοντόκρεμες, όπως ακριβώς και για τα παιδιά, αποτελούν περισσότερο ένα συμπλήρωμα για να διευκολύνει ή να κάνει πιο ευχάριστο το βούρτσισμα. «Αν τα δόντια σας έχουν περισσότερη τερηδόνα, θα σας συνιστούσα οδοντόκρεμες με βάση το ασβέστιο ενώ αν έχετε ευαίσθητα ούλα, θα σας συνιστούσα εκείνες για ευαίσθητα δόντια», προσθέτει η οδοντίατρος.

Μια κρυφή απειλή στη φροντίδα των δοντιών (και όχι μόνο) των ενηλίκων λέει ότι είναι και τα ζαχαρούχα ποτά που περιέχουν πολλή ζάχαρη. «Τα βακτήρια της πλάκας προκαλούν ζύμωση αυτών των σακχάρων σε οξέα που μειώνουν το pH στη στοματική κοιλότητα, γι’ αυτό και απομεταλλώνονται – αποασβεστώνονται – τα δόντια», εξηγεί η οδοντίατρος. Μπορεί επίσης να ευθύνεται και η υπερβολική κατανάλωση τροφών με οξέα φρούτων αλλά και γενικά γλυκών.

Γνωρίζετε ήδη πώς να φροντίζετε σωστά τα δόντια των μικρών σας και ποια λάθη πρέπει να αποφύγετε όταν φροντίζετε τα δικά σας; Η προληπτική φροντίδα στο σπίτι είναι σίγουρα το κλειδί, οπότε δεν πρέπει να την υποτιμάτε.